Miyopi ve Göz Tembelliği Aynı Şey midir?

Hayır. Miyopi ile göz tembelliği aynı durum değildir.

Her ikisi de bulanık görme ve gözleri kısarak bakma gibi benzer belirtilere yol açabilir. Ancak ortaya çıkış nedenleri, göz ve beyin üzerindeki etkileri ve tedavi yaklaşımları birbirinden farklıdır.

Miyopi bir kırma kusurudur. Göz tembelliği ise tıbbi adıyla ambliyopi, çocukluk döneminde görme gelişiminin yeterince tamamlanamamasıyla ilişkili bir durumdur.

Bununla birlikte yüksek veya iki göz arasında belirgin fark oluşturan miyopi, bazı çocuklarda ambliyopi gelişimine katkıda bulunabilir.

Miyopi Nedir?

Miyopi, gözün uzağı net göremediği yaygın bir kırma kusurudur.

Miyopide göze giren ışık, retina üzerine değil, çoğunlukla retinanın önünde odaklanır.

Bu durum genellikle:

• Gözün ön-arka uzunluğunun normalden fazla olması,
• Kornea veya doğal lensin kırma gücünün fazla olması

ile ilişkilidir.

Sonuç olarak yakın mesafedeki nesneler daha net görünürken, uzaktaki nesneler bulanıklaşır.

Miyopi Belirtileri Nelerdir?

Miyopisi olan kişilerde:

• Uzağı bulanık görme
• Televizyona veya tahtaya yaklaşma
• Gözleri kısarak bakma
• Baş ağrısı
• Göz yorgunluğu
• Gece görüşünde zorlanma

gibi belirtiler görülebilir.

Çocuklarda özellikle sınıfta tahtayı görememe veya televizyona sürekli yaklaşma dikkat çekici olabilir.

Miyopi Nasıl Düzeltilir?

Miyopinin düzeltilmesinde en sık kullanılan yöntemler şunlardır:

• Gözlük
• Kontakt lens
• Uygun erişkinlerde refraktif cerrahi

Çocuklarda ayrıca miyopinin ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik miyopi kontrolü yöntemleri de değerlendirilebilir.

Bu yöntemler çocuğun yaşına, miyopi derecesine, gözün yapısına ve ilerleme hızına göre planlanır.

Yüksek Miyopi Nedir?

Yüksek miyopi, miyopinin ileri derecelere ulaştığı durumları ifade eder.

Özellikle erken yaşta başlayan ve çocukluk ile ergenlik boyunca hızla ilerleyen miyopi, ileri yaşlarda bazı göz hastalıklarının riskini artırabilir.

Bunlar arasında:

• Retina dekolmanı
• Miyopik makula değişiklikleri
• Glokom
• Bazı katarakt türleri

yer alabilir.

Bu nedenle çocuklarda ilerleyen miyopinin yalnızca “gözlük numarasının artması” olarak değerlendirilmemesi önemlidir.

Göz Tembelliği Nedir?

Göz tembelliği, tıbbi adıyla ambliyopi, çocukluk döneminde bir veya iki gözün yeterli görsel uyarı alamaması nedeniyle görme keskinliğinin beklenen düzeye ulaşamamasıdır.

Buradaki temel problem yalnızca gözün kendisi değildir.

Beynin görsel bilgiyi işlemeyi yeterince öğrenememesi söz konusudur.

Bu nedenle ambliyopi, yalnızca gözlük numarasıyla açıklanabilecek bir kırma kusuru değildir.

Göz Tembelliği Neden Olur?

Ambliyopi birkaç farklı nedenle gelişebilir.

Şaşılığa Bağlı Ambliyopi

Bir göz sürekli veya sık sık farklı bir yöne kayıyorsa beyin çift görmeyi önlemek amacıyla o gözden gelen görüntüyü baskılayabilir.

Zamanla bu gözün görme gelişimi geri kalabilir.

Kırma Kusuruna Bağlı Ambliyopi

İki göz arasında belirgin miyopi, hipermetropi veya astigmatizma farkı varsa bir göz sürekli daha net görüntü sağlayabilir.

Beyin zamanla daha bulanık gören gözden gelen görüntüyü daha az kullanmaya başlayabilir.

Bu duruma anizometropik ambliyopi denir.

Görme Ekseni Kapanmasına Bağlı Ambliyopi

Doğuştan katarakt, göz kapağı düşüklüğü veya görme eksenini kapatan başka bir durum, gözün yeterli görsel uyarı alamamasına neden olabilir.

Bu tür ambliyopi özellikle erken müdahale gerektirebilir.

Miyopi Göz Tembelliğine Neden Olabilir mi?

Evet, bazı durumlarda.

Ancak bu her miyopi hastasında göz tembelliği gelişeceği anlamına gelmez.

Risk özellikle:

• Bir gözde miyopinin diğerinden çok daha yüksek olması,
• Her iki gözde yüksek ve düzeltilmemiş miyopi bulunması,
• Çocuğun gelişim döneminde gerekli gözlüğü kullanmaması

durumlarında artabilir.

Örneğin bir göz -1.00, diğer göz -6.00 ise iki gözden gelen görüntünün kalitesi arasında ciddi fark oluşabilir.

Beyin daha bulanık görüntü sağlayan gözü yeterince kullanmayabilir ve zamanla ambliyopi gelişebilir.

Miyopi ile Göz Tembelliği Arasındaki Temel Fark Nedir?

En basit haliyle:

Miyopide sorun ışığın retina üzerinde yanlış yerde odaklanmasıdır.

Göz tembelliğinde ise sorun görme sisteminin çocukluk döneminde yeterince gelişememesidir.

Miyopi çoğunlukla uygun gözlük veya kontakt lensle netleştirilebilir.

Ambliyopide ise yalnızca gözlük her zaman yeterli olmayabilir. Beynin zayıf gören gözü yeniden kullanmayı öğrenmesini destekleyen ek tedaviler gerekebilir.

Göz Tembelliği Olan Göz Mutlaka Kayar mı?

Hayır.

Bu önemli bir yanılgıdır.

Göz tembelliği olan bir kişinin gözü dışarıdan tamamen normal görünebilir.

Ambliyopiye şaşılık eşlik ediyorsa gözde kayma görülebilir. Ancak kırma kusuruna bağlı ambliyopide gözlerin görünümü normal olabilir.

Bu nedenle yalnızca gözlerin dışarıdan düzgün görünmesine bakarak ambliyopi olmadığı söylenemez.

Miyopi ve Göz Tembelliğinin Ortak Belirtileri Var mı?

Evet.

Her iki durumda da çocuk:

• Gözlerini kısabilir.
• Televizyona yaklaşabilir.
• Uzakta zorlanabilir.
• Baş ağrısından şikâyet edebilir.
• Okulda tahtayı görmekte zorlanabilir.

Ancak bu belirtiler hangi problemin bulunduğunu tek başına göstermez.

Kapsamlı göz muayenesi gerekir.

Gözleri Kısarak Bakmak Neden Görmeyi Geçici Olarak Netleştirir?

Gözleri kısmak, göze giren dağınık ışığın bir kısmını engelleyerek daha dar bir açıklıktan ışık geçmesini sağlar.

Bu etki fotoğraf makinesindeki diyafram açıklığının küçülmesine benzetilebilir.

Sonuç olarak görüntü kısa süreliğine daha net hissedilebilir.

Ancak bu yalnızca geçici bir çözümdür.

Gözleri kısmak miyopiyi veya ambliyopiyi tedavi etmez.

Göz Tembelliği Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi öncelikle ambliyopinin nedenine göre planlanır.

Gözlük

Miyopi, hipermetropi veya astigmatizma gibi kırma kusurları varsa ilk adımlardan biri uygun gözlük düzeltmesidir.

Bazı çocuklarda yalnızca doğru gözlüğün düzenli kullanılması bile görmenin belirgin şekilde gelişmesini sağlayabilir.

Kapama Tedavisi

Daha iyi gören göz belirli sürelerle kapatılarak beynin ambliyop olan gözü kullanması teşvik edilebilir.

Kapama süresi çocuğun yaşına ve ambliyopinin derecesine göre göz doktoru tarafından belirlenir.

Atropin Tedavisi

Bazı durumlarda iyi gören gözün yakın görmesini geçici olarak bulanıklaştırmak amacıyla atropin damla kullanılabilir.

Bu yöntem her çocuk için uygun değildir ve yalnızca göz doktoru kontrolünde uygulanmalıdır.

Altta Yatan Sorunun Tedavisi

Şaşılık, doğuştan katarakt veya göz kapağı düşüklüğü gibi bir durum ambliyopiye neden oluyorsa önce veya tedaviyle birlikte bu sorunların da ele alınması gerekebilir.

Göz Tembelliğinde Erken Tanı Neden Önemlidir?

Görme sistemi çocukluk döneminde gelişir.

Bu nedenle ambliyopi tedavisinde erken tanı büyük önem taşır.

Geçmişte ambliyopinin yalnızca çok küçük yaşlarda tedavi edilebileceği düşünülüyordu. Günümüzde ise daha büyük çocuklarda, hatta bazı ergenlerde de tedaviyle gelişme sağlanabileceği bilinmektedir.

Ancak genel olarak tedavi ne kadar erken başlarsa başarı olasılığı o kadar yüksektir.

Bu nedenle “7 yaşından sonra artık hiçbir şey yapılamaz” gibi kesin ifadeler doğru değildir.

Miyopi Tedavi Edilince Göz Tembelliği de Geçer mi?

Her zaman değil.

Eğer ambliyopinin nedeni düzeltilmemiş miyopi ise uygun gözlük kullanımı tedavinin temel parçasıdır.

Ancak görsel gelişim uzun süre etkilenmişse yalnızca gözlük yeterli olmayabilir.

Kapama veya farklı ambliyopi tedavileri de gerekebilir.

Çocuklarda Miyopi ve Göz Tembelliği Nasıl Ayırt Edilir?

Çocukların davranışlarına bakarak kesin ayrım yapmak mümkün değildir.

Göz muayenesinde:

• Her gözün görme keskinliği ayrı ayrı değerlendirilir.
• Kırma kusurları ölçülür.
• Gözlerin birlikte çalışması incelenir.
• Şaşılık olup olmadığı kontrol edilir.
• Gözün ön ve arka yapıları değerlendirilir.

Çocuk küçükse veya harf okuyamıyorsa da objektif yöntemlerle kırma kusuru ölçülebilir.

Miyopi ve Göz Tembelliği Hakkında Sık Sorulan Sorular

Miyopi göz tembelliği midir?

Hayır.

Miyopi bir kırma kusuru, ambliyopi ise görme gelişimiyle ilişkili bir durumdur.

Miyopisi olan herkes göz tembelliği olur mu?

Hayır.

Miyopisi olan kişilerin büyük bölümünde ambliyopi gelişmez.

Risk özellikle çocukluk döneminde yüksek veya iki göz arasında belirgin farklılık gösteren ve düzeltilmemiş kırma kusurlarında artar.

Göz tembelliği gözlükle geçer mi?

Bazı çocuklarda doğru gözlük kullanımıyla önemli görsel gelişme sağlanabilir.

Ancak her vakada yalnızca gözlük yeterli değildir.

Göz tembelliği olan göz kayar mı?

Her zaman değil.

Şaşılığa bağlı ambliyopide göz kayabilir ancak kırma kusuruna bağlı ambliyopide gözlerin görünümü normal olabilir.

Miyopi lazerle düzeltilebilir mi?

Uygun erişkinlerde refraktif cerrahi yöntemleri miyopiyi düzeltebilir.

Ancak lazer cerrahisi çocukluk çağındaki ambliyopi tedavisi değildir.

Göz tembelliği yetişkinlerde tedavi edilebilir mi?

Ambliyopinin tedavisi en etkili şekilde çocukluk döneminde yapılır. Bununla birlikte görsel sistemin plastisitesi geçmişte düşünüldüğünden daha uzun sürebilir ve bazı büyük çocuklar veya yetişkinlerde belirli yaklaşımlarla gelişme mümkün olabilir.

Ancak sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Ne Zaman Çocuğunuzu Göz Doktoruna Götürmelisiniz?

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa değerlendirme yapılması uygun olur:

• Sürekli gözlerini kısarak bakıyorsa
• Televizyona çok yaklaşıyorsa
• Bir gözünü kapatıyorsa
• Başını sürekli belirli bir tarafa çeviriyorsa
• Gözlerinde kayma fark ediliyorsa
• Tahtayı görmekte zorlanıyorsa
• Bir gözünün diğerinden daha kötü gördüğünden şüpheleniyorsanız

Çocuk herhangi bir şikâyette bulunmasa bile düzenli göz kontrolleri, ambliyopi gibi erken dönemde belirti vermeyebilecek durumların tespit edilmesine yardımcı olabilir.

Özetle

Miyopi ve göz tembelliği birbirinden farklı iki durumdur.

Miyopi, ışığın retina önünde odaklanmasına bağlı gelişen bir kırma kusurudur ve genellikle gözlük, kontakt lens veya uygun erişkinlerde refraktif cerrahiyle düzeltilebilir.

Göz tembelliği (ambliyopi) ise özellikle çocukluk döneminde göz ile beyin arasındaki görsel gelişimin yeterince tamamlanamaması sonucu ortaya çıkar.

Yüksek veya iki göz arasında belirgin fark gösteren düzeltilmemiş miyopi bazı çocuklarda ambliyopi gelişimine katkıda bulunabilir. Bu nedenle özellikle çocukluk döneminde erken göz muayenesi ve gerekli optik düzeltmenin zamanında yapılması önemlidir.

Çocuğunuzun görmesiyle ilgili bir değişiklik fark ediyorsanız EyeSeePlus üzerinden size yakın bir Göz Doktoru Bul seçeneğini kullanabilirsiniz.