Miyopi Nedir?

Miyopi, özellikle uzaktaki nesnelerin net görülememesine neden olan bir kırma kusurudur.

Miyopisi olan bir kişi çoğu zaman:

• Kitap veya telefon gibi yakındaki nesneleri daha net görebilir.
• Uzaktaki tabelaları bulanık görebilir.
• Okulda tahtayı görmekte zorlanabilir.
• Karşıdan gelen insanların yüzlerini seçmekte güçlük yaşayabilir.
• Araç kullanırken uzaktaki yol işaretlerini geç fark edebilir.

Bu nedenle miyopi halk arasında uzağı görememe veya yakını daha iyi görme şeklinde ifade edilir.

Ancak miyopi yalnızca görmenin bulanıklaşması değildir. Özellikle çocukluk çağında ilerleyen miyopi, gözün yapısal büyümesiyle ilişkili olduğu için uzun dönem göz sağlığı açısından da önem taşır.

Miyopide Işık Neden Retina Üzerine Odaklanmaz?

Net görme için göze giren ışığın retina üzerinde odaklanması gerekir.

Retina, gözün arka bölümünde bulunan ve ışığı algılayan sinir dokusudur.

Miyop gözde ise ışık:

retina üzerine değil → retinanın önüne

odaklanır.

Bu nedenle retina üzerine ulaşan görüntü özellikle uzak mesafelerde bulanık hale gelir.

Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarının bilgilendirmelerinde de miyopi, ışığın retina önünde odaklandığı ve uzak görmenin bulanıklaştığı bir kırma kusuru olarak tanımlanmaktadır.

Miyopi Neden Olur?

Miyopinin tek bir nedeni yoktur.

Çocukluk çağındaki miyopinin en sık yapısal nedeni gözün ön-arka yönde optik sisteme göre fazla uzamasıdır.

Buna aksiyel miyopi denir.

Daha az sıklıkla:

• Korneanın normalden daha fazla kırıcı olması,
• Göz içindeki doğal lensin kırma gücünün fazla olması,
• Gözün optik bileşenleri arasındaki ilişkinin farklı olması

da miyopiye katkıda bulunabilir.

Ancak bir çocuğun gözünün neden miyopiye doğru geliştiğini açıklamak için yalnızca anatomik yapıya bakmak yeterli değildir.

Genetik yatkınlık ve çevresel faktörler birlikte rol oynar.

Aksiyel Miyopi Nedir?

Gözün ön yüzeyinden arka bölümüne kadar olan uzunluğa aksiyel uzunluk denir.

Çocuk büyüdükçe göz de doğal olarak büyür. Ancak bazı çocuklarda gözün ön-arka yöndeki büyümesi optik sistem için fazla olabilir.

Bu durumda ışığın odak noktası retina önüne kayar ve miyopi gelişebilir.

Miyopinin ilerlemesi de çoğu zaman gözün aksiyel olarak uzamaya devam etmesiyle ilişkilidir.

Bu nedenle modern miyopi yönetiminde yalnızca:

“Göz numarası kaç?”

sorusuna değil, uygun hastalarda:

“Gözün aksiyel uzunluğu nasıl değişiyor?”

sorusuna da bakılabilir.

Miyopi Genetik midir?

Genetik yatkınlık miyopide önemli bir faktördür.

Anne veya babada miyopi bulunması çocuğun miyopi geliştirme olasılığını artırabilir. Her iki ebeveynde de miyopi bulunması durumunda risk daha yüksek olabilir.

Ancak:

“Anne ve baba miyopsa çocuk kesin miyop olur.”

demek doğru değildir.

Miyopi çok faktörlüdür.

Genetik özelliklerin yanında:

• Açık havada geçirilen zaman,
• Eğitim ve yakın çalışma yoğunluğu,
• Çalışma mesafesi,
• Gözün bireysel büyüme özellikleri

gibi çevresel faktörler de etkili olabilir. Uluslararası Miyopi Enstitüsü, özellikle eğitim yoğunluğu ve açık hava süresini çocukluk çağı miyopisi açısından güçlü çevresel faktörler arasında değerlendirmektedir.

Açık Havada Az Zaman Geçirmek Miyopi Riskini Artırır mı?

Bilimsel verilerin en tutarlı olduğu çevresel faktörlerden biri açık havada geçirilen süredir.

Daha fazla açık hava zamanının çocuklarda miyopinin ortaya çıkma riskinin azalmasıyla ilişkili olduğu kontrollü çalışmalarda da gösterilmiştir.

Türkiye’de Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşları da çocukların düzenli olarak açık havada zaman geçirmesini desteklemektedir.

Ancak önemli bir ayrım vardır:

Açık havada zaman geçirmek mevcut miyopiyi ortadan kaldırmaz.

Daha çok miyopinin ortaya çıkma riskinin azaltılması açısından önemlidir.

Telefon ve Tablet Miyopi Yapar mı?

Bu soruya yalnızca “evet” demek bilimsel olarak doğru değildir.

Dijital ekran kullanımının miyopiyle ilişkisini inceleyen çalışmalar bulunmakla birlikte, ekran süresinin tek başına doğrudan miyopi oluşturduğuna ilişkin kanıtlar açık hava süresi kadar güçlü ve tutarlı değildir.

Ancak dijital cihazlar şu nedenlerle önemlidir:

• Çocuk cihazı çok yakından kullanabilir.
• Uzun süre kesintisiz yakın çalışma yapabilir.
• Açık havada geçireceği zaman azalabilir.

Bu nedenle sorun yalnızca ekranın kendisi değil, ekranla oluşan yaşam ve yakın çalışma düzenidir.

Kitap Okumak Miyopi Yapar mı?

Tek başına kitap okumayı miyopinin nedeni olarak göstermek doğru değildir.

Ancak uzun süreli ve çok yakın mesafeden yapılan yakın çalışma miyopi açısından dikkate alınan faktörler arasındadır.

Yakın çalışma yalnızca kitap okumak değildir.

Şunların tümü yakın çalışma kapsamına girer:

• Ders çalışmak
• Telefon kullanmak
• Tablet kullanmak
• Bilgisayarda çalışmak
• Yazı yazmak
• Ayrıntılı el işi yapmak

Buradaki temel yaklaşım, çocuğun okumamasını sağlamak değil; sağlıklı yakın çalışma alışkanlıkları geliştirmektir.

Miyopinin Belirtileri Nelerdir?

Miyopinin en tipik belirtisi uzak görmenin bulanık olmasıdır.

Diğer belirtiler şunlar olabilir:

• Uzağa bakarken gözleri kısma
• Televizyona yaklaşma
• Tahtayı görmekte zorlanma
• Uzaktaki yüzleri seçememe
• Yol tabelalarını geç fark etme
• Göz yorgunluğu
• Bazı kişilerde baş ağrısı

Çocuklar bulanık gördüklerini her zaman fark etmeyebilir.

Eğer çocuk dünyayı uzun süredir bulanık görüyorsa kendi görmesinin normal olduğunu düşünebilir.

Bu nedenle davranış değişiklikleri önemlidir.

Çocuklarda Miyopi Nasıl Fark Edilebilir?

Çocuğunuz:

• Televizyona sürekli yaklaşıyorsa,
• Uzağa bakarken gözlerini kısıyorsa,
• Okulda tahtayı göremediğini söylüyorsa,
• Uzaktaki insanları tanımakta zorlanıyorsa,
• Sınıfta sürekli öne oturmak istiyorsa,

miyopi veya başka bir kırma kusuru açısından değerlendirilmesi uygun olabilir.

Türkiye’de okul çağı çocuklara yönelik görme tarama programlarında kırma kusurları, ambliyopi ve şaşılık gibi durumların erken fark edilmesi hedeflenmektedir.

Ancak görme taraması ile kapsamlı göz muayenesi aynı şey değildir.

Miyopi Çocuklukta mı Başlar?

Miyopi sıklıkla çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkar.

Özellikle çocukluk çağındaki miyopi ilerleyebilir.

Gözün büyümeye devam ettiği yıllarda aksiyel uzunluğun artmasıyla miyopi miktarı da yükselebilir.

Çocuklarda miyopi sıklığındaki artış Türkiye’de de göz sağlığı uzmanlarının dikkat çektiği bir konudur. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi 2025 yılında çocukluk çağı miyopisindeki artışı ve 2050 yılına ilişkin küresel projeksiyonları kamuoyuyla paylaşmıştır.

Miyopi Dünyada Artıyor mu?

Evet.

Miyopinin dünya genelindeki sıklığı belirgin şekilde artmaktadır.

Uluslararası Miyopi Enstitüsü mevcut eğilimler devam ederse 2050 yılında dünya nüfusunun yaklaşık yarısının miyop olabileceğini bildirmektedir.

Türkiye’deki sağlık kuruluşlarının güncel bilgilendirmelerinde de aynı küresel eğilime dikkat çekilmektedir.

Bu tahmin bir kesin gelecek değeri değildir; güncel epidemiyolojik eğilimlere dayanan bir projeksiyondur.

Miyopi Neden Giderek Daha Yaygın Hale Geliyor?

Tek bir neden bilinmiyor.

Araştırmalarda özellikle:

• Eğitim ve yakın çalışma yoğunluğunun artması,
• Açık hava süresinin azalması,
• Kent yaşamı,
• Genetik yatkınlık ile çevresel faktörlerin etkileşimi

üzerinde durulmaktadır.

Ekran kullanımı bu tabloya katkıda bulunabilir, ancak:

“Miyopi salgınının nedeni cep telefonudur.”

demek bilimsel olarak fazla basittir.

Miyopi İlerleyebilir mi?

Evet.

Miyopi miktarının zaman içerisinde daha yüksek eksi değerlere doğru değişmesine miyopi progresyonu, yani miyopi ilerlemesi denir.

Örneğin:

8 yaşında: -1.00 D

10 yaşında: -2.00 D

12 yaşında: -3.50 D

şeklinde bir seyir varsa miyopi ilerlemektedir.

Özellikle erken başlayan miyopide çocuğun ilerleme yaşayabileceği büyüme dönemi daha uzun olabilir.

Bu nedenle çocukluk çağı miyopisini yalnızca:

“Her yıl yeni gözlük alıyoruz.”

şeklinde değerlendirmek yeterli değildir.

Miyopi Kaç Yaşında Durur?

Herkes için geçerli tek bir yaş yoktur.

Birçok kişide miyopi ergenlik sonları ve genç erişkinlik döneminde yavaşlar.

Ancak bazı kişilerde 20’li yaşlarda da miyopi ilerlemeye devam edebilir.

Dolayısıyla:

“18 yaşında miyopi kesin durur.”

şeklinde bir kural yoktur.

Miyopinin stabil olup olmadığı zaman içindeki ölçümler değerlendirilerek anlaşılır.

Yüksek Miyopi Nedir?

Yüksek miyopi için farklı klinik sınıflandırmalar kullanılmakla birlikte sıklıkla -6.00 D ve üzerindeki miyopi bu grupta değerlendirilir.

Yüksek miyopinin önemi yalnızca daha güçlü gözlük kullanılması değildir.

Özellikle gözün aksiyel olarak fazla uzaması:

• Miyopik makula hastalığı
• Retina dekolmanı
• Glokom
• Bazı diğer göz komplikasyonları

açısından riski artırabilir.

Patolojik miyopi ve yüksek miyopiye bağlı komplikasyonlar dünya genelinde önemli bir kalıcı görme kaybı nedeni olarak değerlendirilmektedir.

Miyopi Körlüğe Neden Olabilir mi?

Çoğu miyop kişi gözlük veya kontakt lensle iyi görür ve ciddi görme kaybı yaşamaz.

Dolayısıyla:

Miyopi = körlük

değildir.

Ancak özellikle yüksek ve patolojik miyopi, retina ve gözün arka yapılarında kalıcı hasara neden olabilecek komplikasyonların riskini artırabilir.

Bu nedenle yüksek miyopide gözlük numarası stabil olsa bile düzenli göz sağlığı takibi önemlidir.

Miyopi Nasıl Teşhis Edilir?

Miyopi göz muayenesi sırasında belirlenir.

Değerlendirmede:

• Görme keskinliği
• Refraksiyon ölçümü
• Astigmatizma değerlendirmesi
• Gözün ön ve arka segment muayenesi

yer alabilir.

Çocuklarda gerektiğinde sikloplejik refraksiyon, yani gözün odaklama mekanizmasını geçici olarak azaltan damlalarla numara ölçümü yapılabilir.

İlerleyici miyopide uygun koşullarda aksiyel uzunluk ölçümü de takip açısından değerli bilgi sağlayabilir.

Miyopi Nasıl Düzeltilir?

Miyopiye bağlı bulanık görme birkaç farklı yöntemle düzeltilebilir.

Gözlük

En yaygın yöntemlerden biridir.

Miyopi için negatif, yani eksi güçlü gözlük camları kullanılır.

Bu camlar ışığın retina üzerinde doğru şekilde odaklanmasına yardımcı olur.

Kontakt Lens

Miyopi kontakt lenslerle de düzeltilebilir.

Sağlık Bakanlığına bağlı göz klinikleri kontakt lensleri miyopi gibi kırma kusurlarının düzeltilmesinde gözlüğe alternatif optik seçenekler arasında değerlendirmektedir.

Refraktif Cerrahi

Uygun erişkinlerde göz numarası stabil hale geldikten ve göz yapısı ayrıntılı olarak değerlendirildikten sonra:

• LASIK
• PRK
• SMILE

gibi refraktif cerrahi yöntemleri gündeme gelebilir.

Ancak refraktif cerrahi çocukluk çağı miyopi kontrol yöntemi değildir.

Gözlük Miyopiyi Tedavi Eder mi?

Gözlük miyopiyi optik olarak düzeltir.

Yani kişi gözlüğü taktığında uzağı daha net görür.

Ancak standart gözlük:

• Gözün aksiyel uzunluğunu kısaltmaz,
• Mevcut miyopiyi anatomik olarak ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle “gözlük taktım, miyopim geçti” ile “gözlüğümle net görüyorum” aynı şey değildir.

Çocuklarda Standart Gözlük Miyopinin İlerlemesini Durdurur mu?

Standart tek odaklı gözlük camlarının temel amacı net görmeyi sağlamaktır.

Çocukta miyopi ilerliyorsa özel miyopi kontrol yöntemleri ayrıca değerlendirilebilir.

Günümüzde bunlar arasında:

• Özel tasarımlı miyopi kontrol gözlük camları
• Miyopi kontrol kontakt lensleri
• Ortokeratoloji
• Düşük doz atropin

bulunabilir.

Türkiye’de çocukluk çağı miyopisindeki artış nedeniyle miyopiye özel poliklinik ve kontrol yaklaşımları da geliştirilmektedir. Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi 2024 yılında Türkiye’de miyopiye özel bir poliklinik oluşturduğunu duyurmuştur.

Miyopi Kontrolü Nedir?

Miyopi kontrolü, çocuklarda miyopinin ilerleme hızını ve gözün aşırı aksiyel uzamasını azaltmaya yönelik yöntemlerin genel adıdır.

Buradaki hedef:

Miyopiyi sıfırlamak değil, ilerlemesini mümkün olduğunca yavaşlatmaktır.

Bu ayrım çok önemlidir.

Standart gözlük:

Bugün net görmeyi sağlar.

Miyopi kontrolü:

Gelecekteki ilerlemeyi azaltmayı hedefler.

Açık Hava Miyopi Kontrolü İçin Yeterli midir?

Açık havada düzenli zaman geçirmek çok değerlidir.

Ancak çocukta miyopi zaten başlamış ve hızla ilerliyorsa yalnızca açık hava süresini artırmak profesyonel miyopi kontrolünün yerine geçmeyebilir.

Açık havanın bilimsel olarak en güçlü etkisi miyopinin başlamasını geciktirme ve oluşma riskini azaltma konusunda gösterilmiştir.

Miyopi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Miyopi nedir?

Miyopi, özellikle uzak görmenin bulanık olmasına neden olan bir kırma kusurudur.

Miyop kişiler yakını iyi görür mü?

Çoğunlukla yakındaki nesneleri uzağa göre daha net görürler. Ancak kişinin yaşı, miyopi derecesi ve başka kırma kusurlarının bulunması bu durumu etkileyebilir.

Miyopi genetik midir?

Genetik yatkınlık önemlidir ancak miyopi yalnızca genetik değildir. Çevresel faktörler de rol oynar.

Telefon miyopi yapar mı?

Telefonun tek başına doğrudan miyopi oluşturduğu kanıtlanmış değildir. Uzun süreli yakın kullanım ve açık hava süresinin azalması daha anlamlı faktörlerdir.

Miyopi ilerler mi?

Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde ilerleyebilir.

Miyopi 18 yaşında durur mu?

Her zaman değil. Bazı kişilerde genç erişkinlikte de ilerleme devam edebilir.

Miyopi gözlükle düzelir mi?

Evet. Miyopiye bağlı bulanık uzak görme eksi güçlü gözlük camları veya kontakt lenslerle düzeltilebilir.

Miyopi tamamen geçer mi?

Gerçek aksiyel miyopi genellikle kendiliğinden tamamen ortadan kalkmaz. Optik olarak düzeltilebilir; çocuklarda ilerlemesi ise uygun yöntemlerle yavaşlatılmaya çalışılabilir.

Yüksek miyopi tehlikeli midir?

Yüksek miyopisi olan herkes görme kaybı yaşamaz ancak retina, makula ve optik sinirle ilişkili bazı ciddi sorunların riski artabilir.

Lazer miyopiyi tamamen yok eder mi?

Refraktif cerrahi uygun yetişkinlerde gözlük ihtiyacını azaltabilir veya ortadan kaldırabilir. Ancak özellikle yüksek miyopide gözün aksiyel uzunluğunu geri döndürmez ve anatomik riskleri tamamen silmez.

Ne Zaman Göz Doktoruna Başvurmalısınız?

Siz veya çocuğunuz:

• Uzağı bulanık görüyorsanız,
• Uzağa bakarken sürekli gözlerinizi kısıyorsanız,
• Çocuk tahtayı görmekte zorlanıyorsa,
• Televizyona sürekli yaklaşıyorsa,
• Mevcut gözlükle eskisi kadar net göremiyorsanız,
• Çocuğun gözlük numarası hızlı artıyorsa,

göz doktoru tarafından değerlendirilmeniz uygun olur.

Türkiye’de çocukluk çağı görme taramaları önemli bir erken fark etme aracıdır; ancak şikâyeti bulunan veya miyopi açısından risk taşıyan bir çocukta kapsamlı göz muayenesinin yerini tutmaz.

Özetle

Miyopi, ışığın retina üzerinde değil retina önünde odaklanması sonucu özellikle uzak görmenin bulanıklaşmasına neden olan yaygın bir kırma kusurudur.

En sık çocukluk veya ergenlik döneminde ortaya çıkar. Çocukluk çağı miyopisinde gözün ön-arka yönde fazla uzaması en önemli yapısal mekanizmalardan biridir.

Miyopi gelişiminde yalnızca tek bir neden yoktur. Genetik yatkınlık, eğitim ve yakın çalışma yükü ile açık havada geçirilen zaman gibi faktörler birlikte rol oynayabilir. Açık havada geçirilen sürenin miyopi başlangıcını azaltıcı etkisine ilişkin bilimsel kanıt özellikle güçlüdür.

Miyopinin dünya genelinde hızla arttığı ve mevcut eğilimler devam ederse 2050 yılında dünya nüfusunun yaklaşık yarısını etkileyebileceği öngörülmektedir.

Bu nedenle özellikle çocuklarda miyopiye yalnızca:

“Bir gözlük verelim ve seneye tekrar bakalım.”

şeklinde yaklaşmak yeterli olmayabilir.

Çocuğun miyopisi ilerliyorsa ilerleme hızı ve uygun olduğunda miyopi kontrol seçenekleri de değerlendirilmelidir.

EyeSeePlus üzerinden size yakın bir Göz Doktoru Bul seçeneğini kullanabilir; reçetenize uygun gözlük ve optik çözümler için Optisyeni Bul bölümünü inceleyebilirsiniz.