Göz Kırpma: Ne Sıklıkla Göz Kırparız ve Neden Göz Kırparız?
Günde Kaç Kez Göz Kırparız?
Göz kırpmak, tıpkı nefes almak gibi farkında olmadan yaptığımız doğal bir davranıştır. Gün boyunca kaç kez göz kırptığımızı genellikle düşünmeyiz.
Ortalama bir genç veya yetişkin dakikada yaklaşık 15 kez göz kırpar. Bir gün 1.440 dakikadan oluştuğuna göre, günde yaklaşık 21.600 kez göz kırptığımız söylenebilir.
Bu sayı kişiden kişiye değişebilse de kadınlar ve erkekler arasında genellikle benzer seviyededir. Bebekler ve çocuklar ise yetişkinlere göre daha az göz kırpar.
Ortalama bir göz kırpma sıklığına sahip olduğumuzu varsayarsak:
- Haftada yaklaşık 151.200 kez
- Ayda yaklaşık 657.000 kez
- Yılda yaklaşık 7,8 milyon kez
- On yılda yaklaşık 78 milyon kez
- Ortalama bir yaşam boyunca 620 milyondan fazla kez
göz kırpabiliriz.
Neden Göz Kırparız?
Göz kırpmak, göz sağlığını korumak için birçok önemli göreve sahiptir. Gözlerin temiz ve nemli kalmasına yardımcı olurken aynı zamanda gözlerin ve zihnin kısa süreli dinlenmesini sağlar.
Göz kırpmanın başlıca görevleri şunlardır:
Gözlerin Temiz Kalmasına Yardımcı Olur
Göz kapaklarının hareketi ve gözyaşının göz yüzeyine yayılması sayesinde polen, toz ve diğer yabancı maddeler uzaklaştırılabilir.
Bu durum göz tahrişi ve enfeksiyon riskinin azalmasına yardımcı olabilir.
Gözlerin Nemli Kalmasını Sağlar
Her göz kırpma sırasında göz yüzeyini kaplayan gözyaşı tabakası yenilenir.
Gözyaşı tabakası:
- Göz sağlığının korunmasına,
- Görme kalitesinin sürdürülmesine,
- Göz yüzeyinin rahat kalmasına
yardımcı olur.
Gözlere Kısa Bir Dinlenme Sağlar
Göz kırpma sırasında gözler çok kısa süreliğine dinlenir ve yeniden odaklanabilir.
Düzenli göz kırpma, göz yorgunluğunun azaltılmasına yardımcı olabilir.
Zihne Kısa Bir Mola Verir
Araştırmalar, göz kırpmanın zihne de çok kısa süreli dinlenme anları sağladığını göstermektedir.
Bu durum özellikle yoğun dikkat gerektiren görevlerde faydalı olabilir.
Yeterince Göz Kırpmazsak Ne Olur?
Yeterince göz kırpmamak göz kuruluğuna yol açabilir.
Göz kuruluğunun belirtileri arasında şunlar bulunabilir:
- Bulanık görme
- Kontakt lens kullanımında rahatsızlık
- Kaşıntı
- Kızarıklık
- Gözlerde yanma veya yorgunluk hissi
- Işık hassasiyeti
- Gözde yabancı cisim varmış hissi
Göz kuruluğunun tedavisinde:
- Suni gözyaşı damlaları
- Sıcak kompres uygulamaları
- Nemlendirici kullanımı
- Daha sık göz kırpmaya çalışmak
- Güneş gözlüğü kullanmak
gibi yöntemler önerilebilir.
Bazı durumlarda göz doktoru tarafından farklı tedaviler de uygulanabilir.
Göz Kırpma Sıklığımızı Etkileyen Faktörler
Göz kırpma sıklığımız birçok farklı faktörden etkilenebilir.
Yaş
Bebekler dakikada yalnızca yaklaşık 2 kez göz kırpar.
Göz kırpma sıklığı çocukluk döneminde artar ve ergenlik döneminde dakikada yaklaşık 15 seviyesine ulaşır. Daha sonra genellikle yaşam boyunca benzer şekilde devam eder.
Çocuklarda aşırı göz kırpma bazı durumlarda:
- Miyop gibi görme kusurlarının,
- Alerjilerin,
- Göz kuruluğunun,
- Konjonktivitin,
- Kornea çiziklerinin
belirtisi olabilir.
Bu nedenle çocuğunuz normalden fazla göz kırpıyorsa bir göz doktoruna başvurmanız önerilir.
Ekran Kullanımı
Bilgisayar, telefon veya tablet ekranına uzun süre bakmak göz kırpma sıklığını önemli ölçüde azaltabilir.
Araştırmalar, ekran karşısında göz kırpma sıklığının normalin yaklaşık üçte birine kadar düştüğünü göstermektedir.
Örneğin normalde bir saat içerisinde 900 kez göz kırpan bir kişi, ekran karşısında yalnızca yaklaşık 300 kez göz kırpabilir.
Ayrıca ekran kullanırken yapılan göz kırpmaların tam kapanma ile gerçekleşmemesi de sık görülen bir durumdur.
Bu durum göz kuruluğuna katkıda bulunabilir.
Uykusuzluk
Araştırmalar, uykusuz kalan kişilerin dakikada yaklaşık 20 ila 30 kez göz kırptığını göstermektedir.
Yani yorgun olduğumuzda normalden iki kat daha fazla göz kırpabiliriz.
Göz ve Sağlık Problemleri
Bazı göz hastalıkları veya sağlık sorunları da göz kırpma sıklığını etkileyebilir.
Örneğin:
- Göz enfeksiyonları
- Kornea çizikleri
- Göz kuruluğu
gibi durumlar daha sık göz kırpmaya neden olabilir.
Blefarospazm
Blefarospazm, göz kapaklarının istemsiz olarak kasılması veya sık sık kapanmasıyla karakterize bir durumdur.
Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak bazı vakalarda:
- Botulinum toksini (Botoks) uygulamaları
- Cerrahi tedaviler
yardımcı olabilir.
Göz seğirmeleri ise:
- Stres
- Göz kuruluğu
- Aşırı kafein tüketimi
gibi daha yaygın nedenlerle de ortaya çıkabilir.
Daha Fazla Göz Kırpmaya Çalışmalı mıyız?
Günümüzde birçok kişi günün önemli bir bölümünü ekran karşısında geçirmektedir.
Bu nedenle çoğumuz olması gerekenden daha az göz kırparız.
Ekran kullanırken düzenli aralıklarla gözlerimize mola vermek faydalı olabilir.
Örneğin her 20 dakikada bir:
- Ekrandan uzaklaşmak,
- Birkaç saniye uzağa bakmak,
- Bilinçli şekilde tam göz kırpmalar yapmak
göz yüzeyinin nemli kalmasına yardımcı olabilir.
Tam göz kırpma sırasında göz kapaklarının tamamen kapanması, gözyaşının göz yüzeyine daha etkili şekilde yayılmasını sağlar.
Bu alışkanlık dijital göz yorgunluğu ve göz kuruluğu belirtilerinin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Göz Doktoru Göz Kırpma Sıklığını Değerlendirebilir mi?
Eğer gözlerimizde kuruluk, yanma, batma veya tahriş hissi varsa bir göz doktoruna başvurmak faydalı olabilir.
Göz muayenesi sırasında göz doktoru:
- Göz kapaklarının durumunu,
- Gözyaşı tabakasını,
- Göz kırpma sıklığını
değerlendirebilir.
Bu değerlendirmeler, göz kuruluğu veya diğer göz yüzeyi problemlerinin teşhis edilmesine yardımcı olabilir.
Özetle
Göz kırpmak, gözlerimizin temiz, nemli ve sağlıklı kalmasına yardımcı olan doğal bir reflekstir. Ortalama olarak günde yaklaşık 21.600 kez göz kırparız. Ancak ekran kullanımı, yorgunluk ve bazı sağlık sorunları göz kırpma sıklığımızı etkileyebilir. Düzenli ve tam göz kırpmak, göz kuruluğunu azaltmaya ve göz konforunu korumaya yardımcı olabilir. Gözlerimizde sürekli kuruluk, rahatsızlık veya tahriş hissediyorsak bir göz doktoruna başvurmamız önerilir.