Astigmatizma Nasıl Düzeltilir?
Astigmatizma oldukça yaygın bir kırma kusurudur ve çoğu kişide net görme gözlük, kontakt lens veya uygun hastalarda cerrahi yöntemlerle sağlanabilir.
Buradaki önemli nokta şudur:
Her astigmatizma için tek bir doğru tedavi yoktur.
Uygun yöntem belirlenirken:
- Astigmatizmanın miktarı
- Astigmatizmanın düzenli veya düzensiz olması
- Miyopi veya hipermetropinin eşlik edip etmediği
- Kornea yapısı
- Kornea kalınlığı
- Yaş
- Göz yüzeyinin durumu
- Meslek ve günlük yaşam ihtiyaçları
- Kontakt lens kullanma isteği
- Cerrahiye uygunluk
gibi birçok faktör birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle doğru yaklaşım, önce kapsamlı bir göz muayenesi yaptırmak ve ardından kişiye özel seçenekleri değerlendirmektir.
Astigmatizma Gözlükle Düzeltilir mi?
Evet.
Gözlük, astigmatizmanın düzeltilmesinde en yaygın ve en pratik yöntemlerden biridir.
Astigmatik gözlük camlarında, gözün farklı meridyenlerindeki kırma farkını dengelemek için silindirik bir optik düzeltme bulunur.
Bu düzeltme reçetede genellikle:
- CYL (Silindir)
- AXIS (Aks)
değerleriyle ifade edilir.
Gözlük kimler için uygundur?
Gözlük özellikle:
- Hafif ve orta dereceli düzenli astigmatizmada
- Çocuklarda
- Kontakt lens kullanmak istemeyenlerde
- Göz yüzeyi hassas olan kişilerde
- Günlük kullanımda pratik bir çözüm arayanlarda
uygun bir seçenek olabilir.
Doğru reçete ve doğru merkezleme ile birçok kişi gözlükle oldukça net ve konforlu görüş elde edebilir.
Astigmatizma Kontakt Lensle Düzeltilir mi?
Evet.
Kontakt lensler astigmatizma düzeltmesinde oldukça etkili olabilir. Ancak astigmatizmanın türüne göre kullanılacak lens tipi değişir.
Torik Kontakt Lensler
Torik kontakt lensler, astigmatizma düzeltmek için özel olarak tasarlanmıştır.
Standart sferik kontakt lenslerden farklı olarak torik lensin göz üzerinde belirli bir eksende stabil kalması gerekir. Çünkü astigmatik düzeltmenin doğru eksende bulunması görme kalitesini doğrudan etkiler.
Torik lensler özellikle düzenli astigmatizmada sık tercih edilir.
RGP Kontakt Lensler
Rijit gaz geçirgen kontakt lensler, özellikle bazı düzensiz astigmatizma türlerinde daha kaliteli bir optik yüzey oluşturabilir.
Bu nedenle:
- Keratokonus
- Düzensiz kornea yüzeyi
- Gözlükle yeterince net görülemeyen astigmatizma
gibi durumlarda değerlendirilebilir.
Skleral Kontakt Lensler
Skleral lensler korneanın üzerine oturmak yerine gözün beyaz kısmı olan sklera üzerinde desteklenir ve kornea üzerinde sıvı dolu bir optik yüzey oluşturur.
Özellikle ileri düzensiz astigmatizma veya keratokonus gibi durumlarda görme kalitesini önemli ölçüde artırabilir.
Kontakt lens seçimi mutlaka göz ve kornea değerlendirmesi sonrasında yapılmalıdır.
Ortokeratoloji Astigmatizmada Kullanılır mı?
Bazı uygun kişilerde kullanılabilir.
Ortokeratoloji (Ortho-K), gece uyurken kullanılan özel sert kontakt lensler aracılığıyla korneanın şeklini geçici olarak değiştirmeyi amaçlayan bir yöntemdir.
Lensler sabah çıkarılır ve gün içerisinde gözlüksüz daha net görme sağlanabilir.
Ancak önemli bir nokta vardır:
Ortokeratoloji kalıcı bir tedavi değildir.
Lens kullanımı bırakıldığında kornea zamanla eski şekline döner ve kırma kusuru yeniden ortaya çıkar.
Ayrıca her astigmatizma türü Ortho-K için uygun değildir.
Uygunluk;
- Astigmatizmanın miktarına
- Eksenine
- Kornea yapısına
- Eşlik eden miyopi veya hipermetropiye
göre değerlendirilmelidir.
Astigmatizma Lazerle Düzeltilir mi?
Uygun kişilerde evet.
Lazer refraktif cerrahi yöntemlerinde korneanın şekli değiştirilerek ışığın retina üzerinde daha doğru şekilde odaklanması amaçlanır.
Başlıca yöntemler şunlardır:
LASIK
LASIK ameliyatında korneanın ön kısmında ince bir kapakçık oluşturulur. Ardından lazerle kornea dokusu yeniden şekillendirilir ve kapakçık yerine yerleştirilir.
Uygun hastalarda miyopi, hipermetropi ve astigmatizma düzeltiminde kullanılabilir.
PRK
PRK'da korneanın en dış tabakası kaldırılır ve lazer doğrudan kornea yüzeyine uygulanır.
İyileşme süresi LASIK'e göre daha uzun olabilir, ancak bazı kornea yapılarında daha uygun bir seçenek olabilir.
LASEK ve Benzeri Yüzey Tedavileri
LASEK ve benzeri yöntemlerde korneanın en dış tabakası farklı tekniklerle kaldırılır veya korunarak lazer uygulaması yapılır.
SMILE
SMILE, küçük bir kesiden kornea içindeki belirli bir dokunun çıkarılmasıyla kırma kusurunun düzeltilmesini amaçlayan daha yeni refraktif cerrahi yöntemlerinden biridir.
Astigmatizma düzeltimindeki uygunluğu kişinin kornea yapısına ve mevcut göz numarasına göre değerlendirilir.
Her Astigmatizması Olan Kişi Lazer Ameliyatı Olabilir mi?
Hayır.
Bu çok önemli bir noktadır.
Lazer cerrahisi öncesinde:
- Kornea kalınlığı
- Kornea topografisi
- Kornea tomografisi
- Göz numarasının stabil olup olmadığı
- Kuru göz bulunup bulunmadığı
- Keratokonus riski
- Yaş
- Genel göz sağlığı
ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Özellikle düzensiz astigmatizma veya keratokonus bulunan kişiler standart lazer cerrahisine uygun olmayabilir.
Katarakt Ameliyatında Astigmatizma Düzeltilebilir mi?
Evet, bazı hastalarda mümkündür.
Katarakt ameliyatı sırasında gözün bulanıklaşmış doğal lensi çıkarılır ve yerine yapay bir göz içi lensi yerleştirilir.
Eğer hastada belirgin korneal astigmatizma varsa torik göz içi lensleri tercih edilebilir.
Bu lensler hem kataraktın giderilmesini hem de mevcut astigmatizmanın belirli bir bölümünün düzeltilmesini hedefler.
Hangi lensin uygun olduğuna cerrahi öncesi ayrıntılı ölçümler sonrasında göz cerrahı karar verir.
Refraktif Lens Değişimi Astigmatizmayı Düzeltebilir mi?
Bazı kişilerde değerlendirilebilir.
Refraktif lens değişimi, teknik olarak katarakt ameliyatına benzer bir işlemdir. Ancak amaç katarakt tedavisi değil, kırma kusurunun düzeltilmesidir.
Doğal lens çıkarılır ve yerine uygun göz içi lens yerleştirilir.
Torik lens kullanıldığında astigmatizma da düzeltilebilir.
Bu yöntem özellikle:
- İleri yaş grubunda
- Presbiyopisi bulunanlarda
- Yüksek kırma kusuru olanlarda
- Lazer cerrahisine uygun olmayan bazı kişilerde
değerlendirilebilir.
Ancak göz içi cerrahi olduğu için lazer yöntemlerine göre daha invazivdir ve her kişide ilk seçenek değildir.
Göz İçi Lens İmplantları Astigmatizmada Kullanılır mı?
Bazı göz içi lens uygulamalarında doğal lens yerinde bırakılarak göz içerisine ek bir lens yerleştirilebilir.
Bu lensler bazı yüksek kırma kusurlarında veya lazer cerrahisine uygun olmayan hastalarda seçenek olabilir.
Astigmatizma düzeltmeli modeller de bulunabilir.
Ancak hangi hastanın bu yönteme uygun olduğuna ayrıntılı göz muayenesi sonrasında karar verilmelidir.
Astigmatizma İçin Göz Egzersizleri İşe Yarar mı?
Astigmatizma söz konusu olduğunda hayır.
Göz egzersizlerinin astigmatizmayı azalttığını veya ortadan kaldırdığını gösteren güvenilir bilimsel kanıt bulunmamaktadır.
Bunun nedeni basittir:
Astigmatizma çoğunlukla korneanın veya doğal lensin şekliyle ilişkili bir optik problemdir.
Gözleri sağa-sola hareket ettirmek veya belirli nesnelere odaklanmak göz hareketlerini sağlayan kasları çalıştırabilir; ancak korneanın astigmatizmaya neden olan eğriliğini yeniden şekillendirmez.
Buna karşılık bazı görsel molalar:
- Göz yorgunluğunu
- Ekran kaynaklı rahatsızlığı
- Yakın çalışma sonrası oluşan geçici konforsuzluğu
azaltmaya yardımcı olabilir.
Ancak bu durum astigmatizmanın tedavi edildiği anlamına gelmez.
Astigmatizma İlaçla Tedavi Edilir mi?
Hayır.
Astigmatizma bir enfeksiyon veya iltihap olmadığı için astigmatizmayı ortadan kaldıran bir ilaç bulunmamaktadır.
Astigmatizma:
- Gözlük
- Kontakt lens
- Uygun kişilerde refraktif cerrahi
- Bazı hastalarda göz içi lens uygulamaları
ile optik olarak düzeltilir.
Eğer astigmatizmaya eşlik eden kuru göz veya başka bir göz yüzeyi problemi varsa bu durum ayrıca tedavi edilebilir.
Astigmatizma Tamamen Geçer mi?
Burada “geçmek” ve “düzeltilmek” kavramlarını ayırmak gerekir.
Astigmatizma bir hastalık değildir; bir kırma kusurudur.
Gözlük veya kontakt lens astigmatizmayı ortadan kaldırmaz, optik olarak düzeltir.
Lens çıkarıldığında kırma kusuru tekrar ortaya çıkar.
Refraktif cerrahi ise korneanın şeklini değiştirerek daha kalıcı bir düzeltme sağlayabilir.
Ancak cerrahi sonrasında da göz numarasının yaşam boyunca hiç değişmeyeceği garanti edilemez.
Yaşa bağlı değişiklikler veya farklı göz sorunları ilerleyen yıllarda yeni bir kırma kusuru oluşturabilir.
Astigmatizma Tedavisinde En İyi Yöntem Hangisidir?
Tek bir “en iyi” yöntem yoktur.
Doğru seçenek kişiye göre değişir.
Gözlük daha uygun olabilir:
- Basit ve güvenli bir çözüm isteyenlerde
- Çocuklarda
- Kontakt lens kullanamayanlarda
Kontakt lens daha uygun olabilir:
- Daha geniş görüş alanı isteyenlerde
- Spor yapanlarda
- Çerçevesiz görüş tercih edenlerde
Özel kontakt lensler daha uygun olabilir:
- Düzensiz astigmatizmada
- Keratokonusta
- Standart gözlükle yeterli netlik sağlanamayanlarda
Refraktif cerrahi değerlendirilebilir:
- Göz numarası stabil olan
- Kornea yapısı uygun olan
- Gözlük veya kontakt lens bağımlılığını azaltmak isteyen erişkinlerde
Kişinin yaşam tarzı ve beklentileri de seçimde önemlidir.
Astigmatizma Tedavisinden Önce Hangi Testler Yapılır?
Tedavi planlanmadan önce kapsamlı değerlendirme gerekebilir.
Bunlar arasında:
- Görme keskinliği ölçümü
- Refraksiyon
- Keratometri
- Kornea topografisi
- Kornea tomografisi
- Kornea kalınlığı ölçümü
- Göz yüzeyi değerlendirmesi
- Gerekirse göz bebeği ve retina değerlendirmeleri
yer alabilir.
Özellikle lazer veya göz içi cerrahi planlanıyorsa bu ölçümler büyük önem taşır.
Astigmatizma Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Astigmatizma gözlükle tamamen düzelir mi?
Düzenli astigmatizmanın büyük bölümü gözlükle başarılı şekilde düzeltilebilir.
Ancak düzensiz astigmatizma veya kornea hastalığı bulunan bazı kişilerde gözlükle istenilen netliğe ulaşılamayabilir.
Torik lens astigmatizmayı tamamen düzeltir mi?
Uygun torik kontakt lens veya torik göz içi lens, astigmatizmayı önemli ölçüde düzeltebilir.
Ancak sonuç kişinin göz yapısına ve astigmatizma türüne bağlıdır.
Astigmatizma lazerle kalıcı olarak düzelir mi?
Lazer cerrahisi korneanın şeklini kalıcı olarak değiştirir.
Ancak kişinin kırma kusuru yaşam boyunca tamamen sabit kalmak zorunda değildir. Yaşa bağlı yeni değişiklikler oluşabilir.
Astigmatizma ameliyat olmadan düzelir mi?
Evet.
Çoğu kişi için gözlük veya kontakt lens yeterli ve etkili çözümdür.
Cerrahi zorunlu değildir.
Astigmatizma tedavi edilmezse ne olur?
Yetişkinlerde astigmatizma düzeltilmediğinde çoğunlukla bulanık görme, göz yorgunluğu ve baş ağrısı gibi şikâyetler devam eder.
Çocuklarda ise yüksek ve düzeltilmemiş astigmatizma, görsel gelişimi etkileyerek ambliyopi riskini artırabilir.
Özetle
Astigmatizma çoğu kişide başarılı şekilde düzeltilebilen yaygın bir kırma kusurudur.
Gözlük ve kontakt lens, astigmatizmanın en sık kullanılan düzeltme yöntemleridir.
Uygun hastalarda:
- LASIK
- PRK
- SMILE
- Torik göz içi lensler
- Refraktif lens değişimi
gibi cerrahi seçenekler de değerlendirilebilir.
Buna karşılık göz egzersizleri veya doğal yöntemlerin astigmatizmayı ortadan kaldırdığına dair bilimsel kanıt bulunmamaktadır.
En doğru tedavi; astigmatizmanın miktarı, türü, kornea yapısı, kişinin yaşı ve günlük görme ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Görmenizde değişiklik fark ediyorsanız veya astigmatizma için hangi yöntemin size uygun olduğunu öğrenmek istiyorsanız EyeSeePlus üzerinden size yakın bir Göz Doktoru Bul seçeneğini kullanabilir; mevcut reçetenize uygun gözlük ve kontakt lens çözümleri için Optisyeni Bul bölümünü inceleyebilirsiniz.